Klimatyzacja w biurze to nie wszystko. Jak projektujemy komfort pracy?

Większość osób uważa, że komfort oznacza odpowiednią temperaturę. Wystarczy ustawić klimatyzator na 22°C i problem rozwiązany.

W rzeczywistości komfort człowieka jest znacznie bardziej złożony. To właśnie dlatego dwie osoby siedzące obok siebie potrafią jednocześnie powiedzieć: „jest mi zimno” i „jest mi za gorąco”.

Projektując instalacje HVAC nie dobieramy wyłącznie klimatyzatora. Projektujemy środowisko, w którym człowiek będzie pracował, odpoczywał lub uczył się przez wiele godzin każdego dnia.

🟩 O wpływie dwutlenku węgla na koncentrację i samopoczucie pisaliśmy TUTAJ. A tu pokażemy, że świeże powietrze to dopiero początek.

Co wpływa na komfort człowieka?

🟩 Komfortu nie da się ustawić pilotem

Jednym z najczęstszych pytań jest: „Na ile stopni ustawić klimatyzację?”

Nie ma jednej odpowiedzi.

Naukowcy od lat badają komfort cieplny człowieka i doszli do prostego wniosku – nie istnieją warunki, które będą idealne dla wszystkich.

Dlatego normy nie określają temperatury idealnej. Wyznaczają zakres, w którym liczba osób odczuwających dyskomfort będzie jak najmniejsza.

Klimatyzacja zmienia więcej niż temperaturę

Podczas pracy klimatyzator:

• obniża lub podnosi temperaturę powietrza,

• osusza powietrze podczas chłodzenia,

• wprawia powietrze w ruch.

To właśnie dlatego nawet zwykły wentylator potrafi przynieść ulgę w upalny dzień. Ruch powietrza zwiększa wymianę ciepła między skórą a otoczeniem, dzięki czemu odczuwamy chłód mimo że temperatura w pomieszczeniu praktycznie się nie zmienia.

🟩 Dlaczego rano w biurze nadal jest zimno?

Wiele biur uruchamia ogrzewanie lub klimatyzację dopiero przed rozpoczęciem pracy.

Po wejściu termometr może już pokazywać 20–21°C, ale ściany, podłoga i wyposażenie są jeszcze wychłodzone. Nasz organizm oddaje im ciepło przez promieniowanie, dlatego pierwsze kilkadziesiąt minut często odczuwamy chłód, mimo że temperatura powietrza wydaje się właściwa.

To dobry przykład, że komfort zależy nie tylko od tego, co pokazuje termometr.

Dlaczego każde miejsce wymaga innego projektu?

Biuro, salon fryzjerski czy hala produkcyjna mają zupełnie inne wymagania.

W biurze najważniejsza będzie koncentracja i jakość powietrza.

W salonie fryzjerskim dochodzą suszarki, prostownice oraz lotne substancje z kosmetyków.

W hali produkcyjnej znaczenie mają zyski ciepła od maszyn i wysiłek fizyczny pracowników.

Dlatego nie istnieje jeden uniwersalny sposób projektowania instalacji HVAC.

🟩 CIEKAWOSTKA 

💧 Wilgotność – niewielka różnica na higrometrze, ogromna dla naszego organizmu

Normy dotyczące komfortu cieplnego wskazują, że najkorzystniejsza wilgotność względna powietrza wynosi około 40–60%.

Co ciekawe, większość z nas nie jest w stanie odróżnić, czy w pomieszczeniu wilgotność wynosi 40%, 50% czy 60%. W tym zakresie organizm zwykle nie odczuwa większych różnic.

Sytuacja zmienia się jednak po przekroczeniu tych granic.

Przy wilgotności poniżej około 35% zaczynamy odczuwać suchość w gardle, nosie i oczach. Wysychają śluzówki, częściej pojawia się podrażnienie dróg oddechowych, a wiele osób skarży się na zmęczenie i pieczenie oczu.

Z kolei przy wilgotności powyżej około 65% organizm ma coraz większy problem z oddawaniem ciepła. Pot odparowuje wolniej, dlatego nawet umiarkowana temperatura może być odbierana jako duszna i nieprzyjemna.

🟩 Dlatego klimatyzacja poprawia komfort nie tylko dlatego, że chłodzi. Podczas chłodzenia jednocześnie osusza powietrze, a właśnie obniżenie wilgotności często sprawia, że upał staje się znacznie mniej uciążliwy.

🟩 Podsumowanie

Projektowanie instalacji klimatyzacji i wentylacji nie polega wyłącznie na doborze urządzeń.

To próba pogodzenia fizyki budynku, parametrów instalacji i... ludzkich odczuć.

I właśnie dlatego projektowanie komfortu człowieka jest jedną z najciekawszych, ale również najtrudniejszych części pracy inżyniera HVAC.

Martyna Lubańska

Inżynier sanitarny – specjalizacja ogrzewnictwo, wentylacja, klimatyzacja i gazownictwo

TEKTONOS